Χρόνος ανάγνωσης: 3 λεπτά
Η σύγχρονη έρευνα δείχνει ότι η Μ.Ε. δεν είναι μία ενιαία, ομοιογενής κατάσταση (Komaroff et al., 2019; Komaroff et al., 2025). Υπάρχουν διαφορετικές υποομάδες ασθενών, ανάλογα με τα κυρίαρχα συμπτώματα και τους βασικούς βιολογικούς μηχανισμούς.
Οι υποομάδες δεν είναι απόλυτα διαχωρισμένες. Πολλοί ασθενείς εμφανίζουν χαρακτηριστικά από περισσότερες από μία.
1. Αυτόνομη / καρδιαγγειακή υποομάδα
Κυριαρχεί η δυσαυτονομία (π.χ. POTS, νευρογενής υπόταση, έντονη ορθοστατική δυσανεξία, θερμορυθμιστική δυσλειτουργία, δυσλειτουργική εφίδρωση, γαστρεντερική δυσλειτουργία).
Συχνά συνυπάρχουν:
- διαταραχές κυκλοφορίας
- ταχυκαρδία
- αίσθημα παλμών
- MCAS
- υπερκινητικότητα / hEDS
2. Φλεγμονώδης / ανοσολογική υποομάδα
Κυριαρχούν τα συμπτώματα ανοσολογικής ενεργοποίησης.
Συχνά εμφανίζονται:
- συμπτώματα τύπου γρίπης
- επώδυνοι λεμφαδένες
- υποτροπιάζοντες πονόλαιμοι
- αυξημένες κυτοκίνες
- αυτοαντισώματα
3. Νευρολογική / γνωστική υποομάδα
Κυριαρχούν τα νευρολογικά και γνωστικά συμπτώματα.
Συχνά εμφανίζονται:
- έντονο brain fog
- διαταραχές μνήμης και συγκέντρωσης
- αισθητηριακή υπερευαισθησία
- πονοκέφαλοι
- νευροφλεγμονώδη χαρακτηριστικά
4. Μετα-λοιμώδης υποομάδα
Η νόσος ξεκινά καθαρά μετά από λοίμωξη, όπως:
- SARS-CoV-2
- ιός Ebstein – Barr
- εντεροϊοί
- άλλοι ιογενείς ή λοιμώδεις παράγοντες
Σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να υπάρχει υποψία επανενεργοποίησης ιών ή παρατεταμένης ανοσολογικής ενεργοποίησης.
5. Υποομάδα με κυρίαρχη την ενεργοποίηση μαστοκυττάρων
Σε αυτή την υποομάδα κυριαρχούν αντιδράσεις σε:
- τροφές
- φάρμακα
- οσμές
- χημικά ερεθίσματα
- περιβαλλοντικούς παράγοντες
Συχνά συνυπάρχουν πολυσυστηματικά συμπτώματα, αλλεργικού τύπου εκδηλώσεις, γαστρεντερικά συμπτώματα και δυσαυτονομία.
Ασθενείς με σοβαρή Μ.Ε. – σύγκλιση πολλαπλών μηχανισμών
Οι πιο σοβαρά ασθενείς δεν ανήκουν συνήθως σε μία μόνο υποομάδα (Deutsche Gesellschaft für ME/CFS; ME/CFS Praxisleitfaden; Komaroff et al., 2025).
Συχνά παρουσιάζουν ταυτόχρονα:
- σοβαρή δυσαυτονομία
- έντονη ανοσολογική δυσρύθμιση
- νευροφλεγμονή
- μιτοχονδριακή / ενεργειακή δυσλειτουργία
- MCAS ή έντονες υπερευαισθησίες
Στην πράξη αυτό μπορεί να σημαίνει:
- αδυναμία ανοχής ακόμη και καθιστής θέσης
- σοβαρή ευαισθησία σε φως, ήχο, άγγιγμα, κ.α.
- σοβαρή γνωστική επιβάρυνση
- PEM από ελάχιστες δραστηριότητες (π.χ. ομιλία, πλύσιμο δοντιών, φαγητό)
Η πολυσυστηματική φύση της Μ.Ε. περιορίζει την αποτελεσματικότητα μονοπαραγοντικών παρεμβάσεων (Committee on the Diagnostic Criteria for Myalgic Encephalomyelitis/Chronic Fatigue Syndrome; CDC; ME/CFS Praxisleitfaden; Deutsche Gesellschaft für ME/CFS). Απαιτείται μια προσεκτική, εξατομικευμένη και σταδιακή διαχείριση, με κεντρικό άξονα τη διατήρηση του ενεργειακού αποθέματος.